• A-AA+
  • NotificationWeb

    Title should not be more than 100 characters.


    0

WeatherBannerWeb

Asset Publisher

About औरंगाबाद लेणी

औरंगाबाद लेणी ही औरंगाबाद शहरातील बीबी का मकबरापासून काही किलोमीटर अंतरावर आहे. हि एक बौद्ध लेणी असून त्यात लेण्यांचे एकूण तीन गट आहेत. त्यात पूर्वेकडून पश्चिमेकडे पसरलेल्या लेण्यांची संख्या १२ इतकी आहे. या औरंगाबाद लेणी म्हणून ओळखल्या जातात.

 

जिल्हा/प्रदेश

औरंगाबाद जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत

इतिहास

इ. स चे सुरुवातीपासून ते ८ व्या शतकाच्या कालावधीपर्यंत 1२ बौद्ध लेणी इथे एकूण तीन गटांमध्ये विभागली गेली आहेत.

परिसरातील लेणी ४ ही चैत्य आहे जी इ. स. पूर्व १ शतकातील आहे.

लेणी क्र. १ आणि ३ हे ५ व्या शतकातील सांगितल्या जातात आणि महायान परंपरेशी संबंधित आहेत. लेणी क्र. ६ ते १० नंतरच्या काळातील आहेत ज्यात हिंदू देवतांची शिल्पे आढळतात.

ह्या लेण्यांचा शेवटचा गट पुन्हा बौद्धांशी संबंधित आहे आणि या स्थळाचे गूढ बौद्ध धर्माचा प्रभाव प्रदर्शित करतो. हे एलोरा येथील बौद्ध लेण्यांचे समकालीन विशेष आहेत. या गटातील शिल्पक आणि कलात्मक स्तंभ अजिंठा ते एलोरा या संक्रमणाच्या अवस्थेला वैचारिकरित्या चिन्हांकित करतात. गौतम बुद्धांचे महापरिनिर्वाण, रक्षणकर्ता देव म्हणून बोधिसत्व अवलोकितेश्वर, बोधिसत्व परिचर आणि विविध बौद्ध देवींचे अपूर्ण स्तंभ येथे आढळतात.


लेणी क्र. एक अद्वितीय गुहा मंदिर म्हणून ओळखली जाते जेथे भगवान बुद्धांना मंदिरात सिंहासनावर बसलेले दर्शविले आहे. गर्भगृह बाजूच्या भिंतींच्या बाजूने दोन ओळींमध्ये बसलेल्या भिक्षुकांचा आकाराच्या शिल्पांनी भरलेले आहे.
गुहा क्र. महायान बौद्ध देवतांच्या शिल्पांनी अत्यंत सजलेली आहे. प्रवेशद्वारावर सेवक म्हणून बौद्ध देवींसह एक अखंड केंद्रीय मंदिर आहे. बौद्ध देवता म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या नर्तिकांचा स्तंभ चित्रासह या मंदिरात बसलेल्या बौद्ध देवतांची प्रतिमा आहे.गुहा क्र. जवळ असलेल्या एका छोट्या गुहेत आपण भगवान श्री गणेश, सात मातृदेवता, दुर्गा आणि बुद्धांचे अनेक शिल्प अशा विविध हिंदू देवतांची शिल्पे पाहायला मिळतातलेणी क्र. ११ आणि १२ डोंगराच्या मागील बाजूस आहेत आणि त्यात एक साधी खोली आणि साधा खांब आहेत. यात कोणतेही कोरीवकाम आढळत नाही.

भूगोल

औरंगाबाद लेणी हि मृदू बेसॉल्ट खडकात लेणी खोदलेली आहे.

Weather/Climate

औरंगाबाद क्षेत्रात उष्ण आणि कोरडे हवामान असते. इथला उन्हाळा, हिवाळा आणि पावसाळ्या पेक्षा अधिक तीव्र असतो, ज्याचे तापमान ४०. अंश सेल्सिअस पर्यंत जाते.
ह्या क्षेत्रातील हिवाळा अगदी सौम्य असतो आणि सरासरी तापमान २८-३० अंश सेल्सिअस पर्यंत बदलते

पावसाळ्यात अत्यंत हंगामी बदल होतात आणि औरंगाबादमध्ये वार्षिक पाऊस सुमारे 726 मिमी पडतो.

येथे काय करावे

पर्यटकांना या क्षेत्राला भेट देण्यासाठी आणि सर्व पैलूंचा आनंद घेण्यासाठी संपूर्ण दिवस आवश्यक आहे. येथे प्राचीन बौद्ध शिल्प आणि कोरीव कामाचा शोध घेता येतो. निसर्गरम्य डोंगररांगा आणि लेण्यांची प्राचीन वास्तुकला हे या क्षेत्राला एक मनोरंजक पुरातत्व स्थळ बनवते.

जवळची पर्यटन स्थळे

औरंगाबाद हे शहर प्रामुख्याने तिथे असलेल्या ऐतिहासिक स्थळां साठी  ओळखले जाते आणि उत्साही पर्यटक मंडळी औरंगाबाद जवळील अनेक ठिकाणी भेट देऊ शकतात जसे की:

सोनेरी महल (. किमी)

बीबी का मकबरा (. किमी)

पंचक्की (. किमी)

हिमायत बाग ( किमी)

जामा मशीद ( किमी)

गुल मंडी ( किमी)

औरंगाबाद जैन मंदिर ( किमी)

छत्रपती शिवाजी संग्रहालय ( किमी)

सिद्धार्थ गार्डन आणि प्राणीसंग्रहालय ( किमी)

दर्गा बाबा शाह मुसाफिर ( किमी)

सलीम अली तलाव (. किमी)

 

विशेष खाद्य वैशिष्ट्य आणि हॉटेल

मांसाहारी: नान खलिया
जळगाव ची प्रसिद्ध केळी.

शाकाहारी: हुरडा, दाल बट्टी, वांग्याचं भरीत (वांगी/वांग्याची खास तयारी सह बनवलेली भाजी ), शेव भाजी

जवळ उपलब्ध असलेली राहण्याची ठिकाणे, आणि हॉटेल, हॉस्पिटल, पोस्ट ऑफिस/ पोलीस स्टेशन

या क्षेत्रावर कोणत्याही विशिष्ट सुविधा उपलब्ध नाहीत. औरंगाबाद शहरातील लेण्यांच्या परिसरात अनेक हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स आणि लॉजेस उपलब्ध आहेत.

क्षेत्राला भेट देण्याचे नियम आणि वेळ, भेट देण्याचा सर्वोत्तम महिना

क्षेत्रातील गुहेला भेट देण्याची योग्य वेळ सकाळी :00 ते संध्याकाळी :00 चा दरम्यान आहे.

पर्यटकांनी परिसराची स्वच्छता ठेवणे, क्षेत्राचे कोणतेही नुकसान होऊ नये आणि जागेची स्वच्छता राखणे यासारख्या नियमांचे पालन करणे अनिवार्य आहे.

क्षेत्रात बोलल्या जाणाऱ्या भाषा

इंग्रजी, हिंदी, मराठी.


Tour Package

Hotel Image
Blue Diamond Short Break Bustling Metropolis

2N 1Day

Book by:

MTDC Blue Diamond

Where to Stay

Responsive Image
MTDC औरंगाबाद

MTDC औरंगाबाद रिसॉर्ट ८ किमी अंतरावर आहे.

Visit Us

Tourist Guides

No info available