• A-AA+
  • NotificationWeb

    Title should not be more than 100 characters.


    0

Asset Publisher

चांदोली राष्ट्रीय उद्यान

चांदोली राष्ट्रीय उद्यान हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा, कोल्हापूर आणि सांगली भागात पसरलेले सार्वजनिक उद्यान आहे. आधी त्याची स्थापना मे २००४ मध्ये करण्यात आली होती. १९८५ मध्ये घोषित वन्यजीव अभयारण्य होते. चांदोली पार्क सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाचा दक्षिणेकडील भाग आहे, कोयना वन्यजीव अभयारण्य राखीव उत्तरीय भागाला आकार देत आहे.

जिल्हे/प्रदेश     
सातारा, कोल्हापूर आणि रत्नागिरी जिल्हे महाराष्ट्र, भारत.

इतिहास    
हे उद्यान सध्या संरक्षित प्रदेश आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या मुलाच्या छत्रपती संभाजी महाराजांच्या कारकिर्दीत निरीक्षणासाठी "प्रचितगड" चा वापर केला. हे त्यांचे मनोरंजन केंद्र देखील होते. चांदोली राष्ट्रीय उद्यानाला प्रथम १९९५ मध्ये निसर्गातील जनजीवनासाठी अथवा प्राणी पक्ष्यांसाठी सुरक्षित आश्रयस्थान म्हणून घोषित करण्यात आले.
२००४ मध्ये हे राष्ट्रीय उद्यान घोषित करण्यात आले. या राष्ट्रीय उद्यान आणि कोयना वन्यजीव अभयारण्याचे संपूर्ण क्षेत्र राष्ट्रीय व्याघ्र संरक्षण प्राधिकरणाने २१ मे २००७ रोजी "व्याघ्र प्रकल्प अभयारण्य" म्हणून घोषित केले.

भूगोल     
हे उद्यान उत्तर पश्चिम घाटाच्या सह्याद्री पर्वतरांगाच्या शिखरावर पसरले आहे. हे अनेक बारमाही पाण्याच्या वाहिन्या, पाण्याचे स्रोत आणि वसंत सागर नावाचा जलाशय तयार करते आणि संरक्षित करते. उद्यानाची उंची ५८९-१,०४४ मीटर (१,९३२–३,४२५ फूट) पर्यंत आहे. उद्यानाला वारणा नदी आणि जलाशय तसेच इतर अनेक लहान प्रवाह आणि नद्यांमधून पाणी पुरवठा होतो. सपाट उंच पर्वत, खडकाळ, खडकाळ पठार ज्याला 'सडस' म्हणतात, जवळजवळ वनस्पती नसलेले, मोठे दगड आणि लेणी पश्चिम घाटातील सह्याद्री प्रदेशातील संरक्षित क्षेत्रांसाठी विशिष्ट आहेत.
सस्तन प्राण्यांच्या जवळपास २३ प्रजाती, पक्ष्यांच्या १२२ प्रजाती, उभयचर आणि सरीसृपांच्या २० प्रजाती चांदोलीच्या जंगलात रहिवासी म्हणून ओळखल्या जातात. वाघ, बिबट्या, भारतीय बाईसन, बिबट्या मांजर, आळशी अस्वल आणि प्रचंड मोठ्या खारी इथे अगदी स्पष्ट दिसतात.

हवामान/वातावरण     
•    या प्रदेशात वर्षभर उष्ण-अर्ध-शुष्क हवामान असते आणि सरासरी तापमान १९-३३ अंश सेल्सिअस असते.
•    एप्रिल आणि मे या महिन्यांत तापमान ४२ अंश सेल्सिअस पर्यंत पोचते.
•    हिवाळा अत्यंत तीव्र असतो आणि रात्री तापमान १० अंश सेल्सिअस इतके खाली जाऊ शकते, परंतु दिवसाचे सरासरी तापमान सुमारे २६ अंश सेल्सिअस असते.
•    या प्रदेशात वार्षिक पाऊस सरासरी सुमारे ७६३ मिमी आहे.

करावयाच्या गोष्टी    
चांदोली राष्ट्रीय उद्यानाच्या आत पुढील उपक्रम आहेत. साहसी सफारींपासून, ट्रेकिंगपासून, मंदिरे एक्सप्लोर करण्यापर्यंत, चांदोली पार्कमध्ये आपण असंख्य गोष्टी करू शकता.
•    एक रोमांचकारी जीप सफारीमध्ये सहभागी व्हा चांदोली मार्गदर्शित सफारी टूरमध्ये जाणकार वन तज्ञ तुमच्या सफारी वाहनात तुमच्यासोबत येतात आणि तुम्हाला कोणत्या पार्क किंवा कोणत्या पक्ष्याला कोणत्या वेळी शोधायचे यासह उद्यानाविषयीच्या सर्वात लहान तपशीलांविषयी माहिती देत राहतात.
•    तुळशी तलावामध्ये बोटिंग करा -उद्यानाच्या मध्यभागी असलेले तुळशी तलाव पर्यटकांना बोटिंगला जाण्यासाठी आणि रोईंग करताना पार्कच्या नैसर्गिक सौंदर्याचा आनंद उपभोगण्याचॊ संधी मिळते.
•    विविध प्रकारच्या पक्ष्यांच्या ओळखीसाठी संरक्षित क्षेत्रामध्ये मार्गदर्शित दौरा आयोजित केला जातो व तुम्हाला या सुंदर पक्ष्यांना सहजपणे शोधण्यात मदत मिळते.

जवळचे पर्यटन स्थळ    
चांदोली राष्ट्रीय उद्यानाशेजारी काही मनोरंजक ठिकाणे शोधता येतील. यांमध्ये जवळच आहेत तीन दरवाजा (५९ किमी), पन्हाळा किल्ला (६० किमी), आंबा घाट (६४ किमी), श्री महालक्ष्मी मंदिर (७६ किमी), आणि रंकाळा तलाव (७६ किमी).

३-४ ओळींमध्ये पर्यटकांचे गंतव्यस्थान / ठिकाणाचे नाव आणि ठिकाणाविषयीचे थोडक्यात वर्णन    
•    चांदोली राष्ट्रीय उद्यानाजवळ अनेक मनोरंजक ठिकाणे आहेत. किशोर दरवाजा (५९ किमी), पन्हाळा किल्ला (६० किमी), आंबा घाट (६४ किमी), श्री महालक्ष्मी मंदिर (७६ किमी) आणि रंकाळा तलाव (७६ किमी) त्यापैकी सर्वोत्तम आहेत.
•    हवाई मार्गाने: चांदोलीचे सर्वात जवळचे विमानतळ कोल्हापूरचे उरुण इस्लामपूर विमानतळ ३० किमी अंतरावर आहे, त्यानंतर पुणे विमानतळ (२१० किमी) आणि मुंबई विमानतळ (३८० किमी) आहे. येथून, कोणीही टॅक्सी भाड्याने घेऊ शकता किंवा राज्य परिवहन सेवेच्या कोणत्याही MSRTC बसने जाऊ शकता.
•    रेल्वेने: सांगली हे चांदोलीपासून जवळचे रेल्वे जंक्शन आहे जे ७५ किलोमीटर अंतरावर आहे. मिरज (८३ किमी), कोल्हापूर (८० किमी) आणि कराड (४७ किमी) ही इतर जवळपासची रेल्वे स्थानके आहेत. येथून तुम्ही कॅब किंवा बस घेऊ शकता.
•    रस्त्याने: चांदोली हे मुंबई, पुणे, नाशिक, सातारा, कोल्हापूर या महाराष्ट्रातील प्रमुख शहरांशी चांगले जोडलेले आहे. MSRTC द्वारे चालवल्या जाणाऱ्या नियमित राज्यपरिवहन बस सेवेचा लाभ घेऊ शकता किंवा किफायतशीर दराने चांदोली राष्ट्रीय उद्यानात जाण्यासाठी खासगी/सामायिक टॅक्सी भाड्याने घेऊ शकता.

विशेष खाद्यपदार्थ आणि हॉटेल    
चांदोली राष्ट्रीय उद्यानाजवळ अनेक खाद्य पर्याय मिळतात.
 
स्थळास भेटीचे नियम आणि वेळ, भेटण्यासाठीचा सर्वोत्तम महिना    
भेट देण्यासाठी सर्वोत्तम काळ: ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी
वेळ: सकाळी ६.०० संध्याकाळी ६.०० पर्यंत या उद्यानाला भेट देण्याची वेळ असते. चांदोली अभयारण्यात प्रवेश शुल्क ३०/प्रति व्यक्ती आणि रु. १५०/- प्रति जिप्सी किंवा खाजगी वाहन मिळते. उद्यानात मार्गदर्शक नियुक्त करणे अनिवार्य आहे आणि तुम्हाला प्रत्येक सफारीसाठी सरासरी रु. ३००/- खर्च येईल.

परिसरात बोलली जाणारी भाषा    
मराठी, हिंदी, इंग्रजी.