• A-AA+
  • NotificationWeb

    Title should not be more than 100 characters.


    0

WeatherBannerWeb

Asset Publisher

छत्रपती शिवाजी महाराज वास्तु संग्रहालय (मुंबई)

छत्रपती शिवाजी महाराज वास्तु संग्रहालय भारताची आर्थिक राजधानी मुंबई शहराच्या फोर्ट परिसरात आहे. या संग्रहालयाला पूर्वी वेस्टर्न इंडियाचे प्रिन्स ऑफ वेल्स म्युझियम म्हणून मान्यता मिळाली होती. हे संग्रहालय देशातील अग्रगण्य संग्रहालयांपैकी एक आहे जे विशेषतः कला आणि इतिहासाचा शोध घेते. संग्रहालयाला सांस्कृतिक वारसा संवर्धनासाठी २०१० युनेस्को एशिया-पॅसिफिक हेरिटेज पुरस्कार प्रदान करण्यात आला आहे.

जिल्हे/ प्रदेश    
मुंबई जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत.
 

इतिहास
    छत्रपती शिवाजी वास्तु संग्रहालय पूर्वी प्रिन्स ऑफ वेल्स संग्रहालय म्हणून ओळखले जात असे. हे प्रिन्स ऑफ वेल्स, किंग जॉर्ज पंचम यांच्या भेटीच्या स्मरणार्थ बांधण्यात आले होते. बांधकाम १९१४ मध्ये पूर्ण झाले, परंतु पहिल्या महायुद्धाच्या काळात ते लष्करी रुग्णालय म्हणून वापरले गेले. १९२२ पर्यंत ते सामान्य लोकांसाठी उपलब्ध नव्हते. .
या संग्रहालयात नैसर्गिक इतिहास, शिल्पकला, वस्त्रोद्योग, प्रागैतिहासिक आणि प्रोटोऐतिहासिक कला, भारतीय चित्रे, युरोपियन चित्रे, काही चिनी आणि जपानी कलाकृती, नाणी इत्यादीविविध कलाकृतींचा शोध घेतला आहे. हडप्पा आणि मोहेंजोदारो येथील मातीचे तुकडे आणि टेराकोटा मूर्ती ही येथील पर्यटकांसाठी आकर्षणाची केंद्रे आहेत. सर थॉमस लॉरेन्स, मॅटिया प्रेटी, जेकब डी बेकर, विल्यम स्ट्रँग, बोनिफॅसिओ वेरोनीज आणि पीटर पॉल रुबेन्स इत्यादी कलाकारांच्या चित्रांचे संग्रह आहेत. 
    कृष्णा कला दालन, लक्ष्मी कला दालन (युगापासून चलनावर), एपिग्राफी कला दालन, स्कल्प्चर कला दालन या संग्रहालयातील प्रसिद्ध कला दालनआहेत. शिल्पकलेच्या कला दालनात , एलिफंटा बेट आणि मुंबईच्या इतर भागातून नोंदवलेली काही दुर्मिळ शिल्पे आहेत. एपिग्राफी कला दालनात सोपारा येथे सापडलेल्या मौर्य सम्राट अशोकाचे आदेश ठेवण्यात आले आहेत. स्तूप उत्खननातील मिरपूरखास संग्रहदेखील प्रदर्शनात आहे. अश्शूरी पुरातन वस्तू संग्रहालयाच्या संग्रहात आहेत. हे संग्रहालय लघु चित्रांच्या विशाल संग्रहासाठी ओळखले जाते. युरोपियन आर्ट गॅलरी आपल्याला १९ व्या आणि २० व्या शतकातील कलेची झलक देते.
    संग्रहालयातील बाल विभाग नुकताच विकसित झाला आहे आणि अनुभवात्मक शिक्षण प्रदर्शनांमुळे मुलांना आकर्षित करतो. नैसर्गिक इतिहास विभाग हे संग्रहालयांचे एक अनोखे वैशिष्ट्य देखील आहे. म्युझियम सोसायटी ऑफ मुंबई, जी विविध उपक्रमआयोजित करते.
 

भूगोल
    हे दक्षिण मुंबईच्या मध्यभागी आहे आणि मुंबईच्या फोर्ट भागात गेटवे ऑफ इंडियाजवळ आहे.

हवामान/हवामान
    या प्रदेशातील प्रमुख हवामान म्हणजे पर्जन्यमान, कोकण पट्ट्यात उच्च पर्जन्य (सुमारे २५०० मिमी ते ४५०० मिमी) अनुभवले जाते आणि हवामान दमट आणि उबदार राहते. या हंगामात तापमान ३० अंश सेल्सिअस पर्यंत पोहोचते.
    उन्हाळा गरम आणि दमट असतो आणि तापमान ४० अंश सेल्सिअस पर्यंत पोहोचते.
    हिवाळ्यात एक सौम्य हवामान (सुमारे २८ अंश सेल्सिअस) असते आणि हवामान थंड आणि कोरडे राहते.
करायच्या गोष्टी
    या संग्रहालयात विविध संग्रह आहेत. संपूर्ण संग्रहालय एक्सप्लोर करण्यासाठी 3 ते 4 तासांपेक्षा जास्त वेळ लागतो. संग्रहालय Sangrayatil दुकान स्मृतिचिन्हे विस्तृत देते.
 

जवळचे पर्यटन स्थळ
    शहराचा भाग असल्याने इतर पर्यटन स्थळे सहज उपलब्ध होतात 
    ● गेटवे ऑफ इंडिया (०. ४ कि.मी.)
    ● जहांगीर कला दालन  (०. ७५ कि.मी.)
    ● मुंबई टाऊन हॉलच्या एशियाटिक सोसायटी ०. ८कि.मी.)
    ● आरबीआय मॉनेटरी म्युझियम (१. १ कि.मी.)
    ● छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (२. ४ कि.मी.)
    ● नॅशनल मॉडर्न कला दालन  (०. २ कि.मी.)
    ● फोर्टमधील जागतिक वारसा इमारतींचा समूह

विशेष खाद्य वैशिष्ट्य आणि हॉटेल

हे ठिकाण विविध पाककृती आणि कॉस्मोपॉलिटन स्ट्रीट फूडसाठी प्रसिद्ध आहे जे परिसरातील अनेक रेस्टॉरंटमध्ये सहज उपलब्ध आहे. संग्रहालयात एक कॅफे देखील आहे.


निवास सुविधा जवळ आणि हॉटेल/हॉस्पिटल/पोस्ट ऑफिस/पोलीस स्टेशन

परिसराच्या आसपास अनेक हॉटेल्स आणि लॉज उपलब्ध आहेत.
सर्वात जवळचे हॉस्पिटल काळजोत हॉस्पिटल आहे. (0.5 किमी)
सर्वात जवळचे पोलीस स्टेशन कुलाबा पोलीस स्टेशन आहे. (1.2 किमी)


भेट देण्याचा नियम आणि वेळ, भेट देण्यासाठी सर्वोत्तम महिना

वर्षाच्या कोणत्याही वेळी संग्रहालयाला भेट दिली जाऊ शकते.
सकाळी 10:00 पासून संग्रहालयाला भेट देता येते. दुपारी 2:15 पर्यंत सोमवार ते शुक्रवार पर्यंत.
संग्रहालयात प्रवेश शुल्क आहे:

●प्रौढांसाठी INR 85
●परदेशी पर्यटकांसाठी INR 650

● मुलांसाठी INR 20

● विद्यार्थ्यांसाठी INR 20

परिसरात बोलली जाणारी भाषा

इंग्रजी, हिंदी, मराठी.