• A-AA+
  • NotificationWeb

    Title should not be more than 100 characters.


    0

Asset Publisher

कर्नाळा पक्षी अभयारण्य

पनवेलजवळील कर्नाळा हे पक्ष्यांचे अभयारण्य आहे. संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान आणि तुंगारेश्वर डोंगरांनंतर हे मुंबई शहराजवळील तिसरे अभयारण्य आहे. तुलनेने, हे एक लहान अभयारण्य आहे आणि १२.११ चौरस किलोमीटर क्षेत्र व्यापते. हे मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्गावर आहे आणि रस्त्याने सहज उपलब्ध आहे.

जिल्हे/प्रदेश     
रायगड जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत.
    
इतिहास    
हे अभयारण्य १९६८ मध्ये स्थापन झाले आणि सुरुवातीला ४.४५ चौरस किलोमीटर व्यापणारे होते. २००३ मध्ये, अतिरिक्त ग्रीन झोन व्यापण्यासाठी त्याचा विस्तार करण्यात आला आणि आता अंदाजे १२ चौरस किमी इतका परिसर या पक्ष्यांसाठीच्या अभयारण्याचा आहे. यात कर्नाळा किल्ला देखील आहे, जो पक्षी निरीक्षक आणि मुंबई आणि पुण्यातील ट्रेकर्ससाठी आवडते ठिकाण आहे. कर्नाळा हे मुंबईपासून ५० किमी अंतरावर आहे आणि हे एक चांगले कौटुंबिक सहलीचे ठिकाण मानले जाते. कर्नाळा विविध ऋतूंमध्ये पक्षी निरीक्षकांना विविधता देतो. पावसाच्या प्रारंभी, एखाद्याला निलीमा पक्षी त्याच्या परीसारख्या पांढऱ्या पंखांसह, शामा किंवा मॅग्पाय रॉबिन पक्षी दिसतो आणि सर्वात मधुर लयबद्ध गीतकार मलाबार शिळ घालताना ऐकता येते.
हिवाळा हा स्थलांतरितांचा हंगाम आहे. येथे आलेल्या पाहुण्यांमध्ये ब्लॅकबर्ड, ब्लू हेडेड रॉक थ्रश, ब्लूथ्रोट, रेड-ब्रेस्टेड फ्लाईकॅचर, राख मिनीवेट, ब्लॅक हेडेड कोयल-श्राइक आणि इतर अनेक पक्ष्यांचा समावेश आहे.

भूगोल     
कर्नाळा पनवेल जिल्ह्यात आहे. हे मुंबई-पुणे एक्सप्रेस हायवे आणि मुंबई-गोवा राष्ट्रीय महामार्गाच्या अगदी जवळ आहे.

हवामान/वातावरण     
या प्रदेशातील प्रमुख हवामान म्हणजे पाऊस, कोकणपट्टीत उच्च पाऊस (सुमारे २५०० मिमी ते ४५०० मिमी) अनुभवले जाते आणि हवामान दमट आणि उबदार असते. या हंगामात तापमान ३० अंश सेल्सिअस पर्यंत पोचते.
उन्हाळा उष्ण आणि दमट असतो आणि तापमान ४० अंश सेल्सिअस पर्यंत पोचते.
हिवाळ्यात तुलनेने सौम्य हवामान असते (सुमारे २८ अंश सेल्सिअस) आणि हवामान थंड आणि कोरडे असते. 

करावयाच्या गोष्टी    
कर्नाळा एक दिवसाच्या वेळापत्रकात ट्रेकिंग, पक्षी निरीक्षण आणि चांगल्या कौटुंबिक सहलीसाठी ओळखले जाते. कर्नाळा हे पक्षी निरीक्षकांसाठी स्वर्गच आहे. निसर्ग व्याख्या केंद्राला भेट देऊन अभयारण्यामध्ये असलेल्या प्रसिद्ध कर्नाळा किल्ल्यावर ट्रेक करू शकता. मनोरंजन आणि साहसांसाठी मनोरंजन उपक्रमांसह भरपूर रिसॉर्ट्स या झोनमध्ये उपलब्ध आहेत.

जवळचे पर्यटन स्थळ    
कर्नाळा अभयारण्याजवळची ठिकाणे
•    कलावंतीन दुर्ग (२७ किमी).
•    इरशाळगड किल्ला (३३ किमी)
•    माथेरान (६० किमी)
•    प्रबलगड किल्ला (२७ किमी)

रेल्वे, हवाई, रस्त्याने (रेल्वे, उड्डाण, बस) द्वारे पर्यटन स्थळास अंतर आणि आवश्यक वेळ लक्षात घेऊन प्रवास कसा करावा    
•    मुंबई-गोवा महामार्गावर NH-१७ ठाणे खाडी आणि पनवेल मार्गे हा २ तासांचे अंतर आहे.
•    जवळचे रेल्वे स्टेशन: अभयारण्यापासून पनवेल रेल्वे स्टेशन सर्वात जवळ आहे. पनवेल स्थानकावरून सामायिक कॅब आणि खाजगी वाहने उपलब्ध आहेत. (१२ किमी)
•    जवळचे विमानतळ: छत्रपती शिवाजी महाराज विमानतळ, मुंबई. (६० किमी)
•    रस्त्याने: कर्नाळा हे ठिकाण रस्त्याने चांगला जोडलेले आहे. मुंबईहून टॅक्सी किंवा खाजगी वाहनांसह सहज पोहोचता येते. प्रवेशद्वारावर पार्किंगची सुविधा उपलब्ध आहे. (५३ किमी)

विशेष खाद्यपदार्थ आणि हॉटेल    
कर्नाळा अभयारण्यामध्ये कोणतीही रेस्टॉरंट्स नाहीत, तथापि, राष्ट्रीय महामार्गावर असल्याने अनेक रेस्टॉरंट्स आणि ढाबे निवडण्यासाठी उपलब्ध आहेत. रेस्टॉरंट्स मासे आणि स्थानिक शेतातले पदार्थ देण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत. ही रेस्टॉरंट्स चिनी, दक्षिण भारतीय, उत्तर भारतीय इत्यादींसह इतर पदार्थ देखील देतात.

जवळच्या निवास सुविधा आणि हॉटेल/हॉस्पिटल/पोस्ट ऑफिस/पोलीस स्टेशन    
कर्नाळामध्ये लॉज, हॉटेल्स आणि रिसॉर्ट्स इत्यादी निवासाच्या सुविधा भरपूर आहेत. जवळच एक चांगले प्राथमिक आरोग्य दवाखाना आणि इस्पितळ सेवा देखील आहेत. पनवेल पोलीस स्टेशन हे जवळचे पोलीस स्टेशन आहे.

जवळचे एमटीडीसी रिझॉर्ट     
जवळ एमटीडीसी रिसॉर्ट/ निवास उपलब्ध नाही.
     
स्थळास भेटीचे नियम आणि वेळ, भेटण्यासाठीचा सर्वोत्तम महिना    
हे अभयारण्य असल्याने वन विभागाचे नियम पाळणे आवश्यक आहे. पर्यटकांना सूर्यास्तानंतर रेंगाळण्याची परवानगी नाही. सप्टेंबर ते मार्च हा भेट देण्याचा उत्तम काळ आहे.

परिसरात बोलली जाणारी भाषा    
मराठी, हिंदी, इंग्रजी.