• A-AA+
  • NotificationWeb

    Title should not be more than 100 characters.


    0

WeatherBannerWeb

Asset Publisher

About नाशिक

नाशिक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या उत्तर भागातील एक प्राचीन सर्वात मोठे शहर आहे. हे गोदावरी नदीच्या काठावर वसलेले आहे आणि नऊ डोंगरांनी वेढलेले आहे. नाशिकची लोकप्रियता "भारताची वाइन आणि द्राक्षाची राजधानी" म्हणून आहे. प्रसिद्ध कुंभमेळ्यासाठीचे स्थळ म्हणून नाशिक ओळखले जाते.

जिल्हा/विभाग  :

नाशिक जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत.

इतिहास :

रामायण काळापूर्वी नाशिक पंचवटी नावाने ओळखले जात असे. अयोध्येचे राजा भगवान राम यांनी ते 14 वर्षे वनवासात असताना नाशिकला त्यांचे निवासस्थान बनवले. त्याच ठिकाणी भगवान लक्ष्मण यांनी त्यांच्या मोठ्या भावाच्या रामाच्या आज्ञेनुसार 'शूर्पणखा' चे नाक कापले त्यामुळे या शहराचे नाव "नाशिक" असे ठेवले गेले. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या कारकिर्दीत या शहरास 'शूरांच्या भूमी' म्हणून ओळखले जात असे. सर्वात महत्वपूर्ण ऐतिहासिक महत्त्व म्हणजे कुंभमेळा भारतात ज्या 4 ठिकाणी भरतो त्यातील नाशिकमध्ये बारा वर्षांतून एकदा आयोजित केला जातो.

भूगोल :

नाशिक हे उत्तर महाराष्ट्रातील गोदावरी नदीच्या काठावर वसलेले आहे. मुंबई आणि पुण्यानंतर नाशिक हे महाराष्ट्रातील तिसऱ्या क्रमांकाचे शहर आहे. नाशिक महाराष्ट्राच्या उत्तर भागात सरासरी 0.7 किमी (2,300 फूट) समुद्रसपाटीवर आहे ज्यामुळे तापमानात विशेषतः हिवाळ्यात एक आदर्श फरक दिसतो. नाशिक पुण्याच्या उत्तरेकडील बाजूस 212 किमी, औरंगाबादच्या पश्चिमेकडील बाजूस 183 किमी आणि मुंबईच्या ईशान्येकडील बाजूस 167 किमी अंतरावर आहे.

हवामान :

नाशिकचे सरासरी वार्षिक तापमान 24.1 अंश सेल्सिअस आहे.
या भागात हिवाळा प्रचंड असतो आणि तापमान 6 अंश सेल्सिअस इतके कमी होते.
उन्हाळ्यात उन्ह खूप कडक असते. नाशिकमध्ये हिवाळ्यापेक्षा उन्हाळ्यात जास्त पाऊस पडतो. उन्हाळ्यात तापमान 38 अंश सेल्सिअसच्या वर जाते.
सरासरी वार्षिक पाऊस सुमारे 1134 मिमी आहे.

करण्यासारख्या गोष्टी   :

नाशिक ही महाराष्ट्राची आध्यात्मिक राजधानी मानली जाते. पर्यटक नाशिक आणि आसपासच्या विविध तीर्थस्थळांना भेट देऊ शकतात. नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वरमध्ये बारा वर्षातून एकदा भरणाऱ्या कुंभमेळ्यासाठी विविध पर्यटक जमतात. 
भारताची वाइन राजधानी म्हणूनही नाशिक प्रसिद्ध आहे; आपण द्राक्षबागांना भेट देऊ शकतो आणि वाइन चाखण्यासाठी सहली करू शकतो. सुला महोत्सव जानेवारी ते फेब्रुवारी दरम्यान आयोजित केला जातो, जिथे आंतरराष्ट्रीय आणि राष्ट्रीय संगीत बँडचे कलाकार सादरीकरण करतात. गंगापूर धरण जल क्रीडा सुविधा पुरवते आणि निसर्गसौंदर्य प्रस्तुत करते. पर्यटक सोमेश्वर सारख्या ठिकाणांना भेट देऊ शकतात जे नाशिकचा पिकनिक पॉईंट आहे आणि येथे निसर्गसौंदर्य तसेच दूधसागर धबधबा आहे. नवरात्रीच्या हंगामात, शहर दहा दिवस दिवे आणि जत्रांनी प्रकाशित होते.

जवळची पर्यटनस्थळे  :

नाशिकमधील खालील पर्यटन स्थळांना भेट देण्याची योजना आपण करू शकता:

  • दादासाहेब फाळके संग्रहालय: हे नाशिक शहरात मुंबई रस्त्यावर (NH 3), सेंट्रल बस स्टँडपासून सुमारे 8 किमी अंतरावर आहे. दादासाहेब फाळके हे प्रख्यात व्यक्ती होते जे शतकानुशतके भारतीय सिनेमाचा पुरोगामी भाव होते. त्यांचा जन्म 30 एप्रिल 1870 रोजी नाशिकमध्ये झाला. 1913 मध्ये त्यांनी राजा हरिश्चंद्र या पहिल्या भारतीय चित्रपटाची निर्मिती केली आणि सुमारे 20 वर्षांच्या कालावधीत त्यांनी या शहरात उभारलेल्या स्टुडिओमध्ये सुमारे 95 चित्रपट आणि 26 माहितीपटांची निर्मिती केली. हे स्मारक भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या या महान अंतर्दृष्टी असलेल्या व्यक्तिमत्वाला दिलेली श्रद्धांजली आहे. 
  • गारगोटी संग्रहालय: हे खनिज संग्रहालय सिन्नरच्या मालेगाव औद्योगिक क्षेत्रात वसलेले आहे. हे नाशिक शहरापासून 28 किलोमीटर अंतरावर आहे. सिन्नर हे एक छोटे शहर आहे, जे गारगोटी संग्रहालय नावाच्या पुरस्कारप्राप्त खनिज संग्रहालयासाठी प्रसिद्ध आहे. हे भारतातील एकमेव संग्रहालय आहे जे पृथ्वीचे खनिज खजिना जसे की खडक, खनिजे आणि रंग, पोत, आकार आणि देखावा यासारख्या वैशिष्ट्यपूर्ण गुणवत्तांचे क्रिस्टल्स प्रदर्शित करते.
  • पंचवटी: पंचवटी नाशिक शहरातील पवित्र गोदावरी नदीच्या डाव्या तीरावर काळाराम मंदिराजवळ वसलेली आहे, तेथे काही खूप जुने आणि प्रचंड वटवृक्ष आहेत जे पाच वटवृक्षांपासून उगवलेले आहेत असे मानले जाते ज्यामुळे पंचवटी नाव पडले आहे. 'पंचवटी' हे नाव पंच या शब्दापासून आले आहे ज्याचा अर्थ पाच आणि वटी म्हणजे वटवृक्ष. ही ती जागा आहे जिथे राम कुंड आणि सीतेची गुहा आहे. काळाराम मंदिर, कपालेश्वर मंदिर, गंगा गोदावरी मंदिर, सुंदर नारायण मंदिर, तळकुटेश्वर मंदिर ही या क्षेत्रातील काही प्रमुख मंदिरे आहेत.
  • पांडव लेणी: ही लेणी नाशिक शहराच्या बाहेरील पांडवलेणी टेकडीवर नाशिक मुंबई रोडवर (NH3) आहेत. दादासाहेब फाळके स्मारक या टेकडीच्या पायथ्याशी आहे. ही लेणी समुद्राच्या सुमारे 3004 फूट वर त्रिरस्मी टेकडीवर बांधलेली आहेत. ही लेणी जुन्या बौद्ध लेण्यांचा एक समूह आहेत (B.C.250- A.D.600). ती अशा प्रकारे बांधली गेली आहेत की त्यांचे बांधकाम त्यांना उन्हापासून वाचवते आणि दक्षिण-पश्चिम वार्‍यांपासून वाचवते त्यामुळे बरेच कोरीव काम आणि बरेच लांब आणि सर्वात मौल्यवान शिलालेख 1500-2000 वर्षांच्या दीर्घ कालावधीनंतरही अद्यापही अबाधित आहेत. 
  • त्र्यंबकेश्वर मंदिर: महाराष्ट्रातल्या नाशिक येतील श्री त्र्यंबकेश्वर मंदिर ब्रह्मगिरी नावाच्या डोंगरापासून सुमारे 28 किलोमीटर अंतरावर आहे जिथून गोदावरी नदीचा उगम होतो. जुन्या मंदिराच्या जागेवर तिसरे पेशवे बालाजी बाजीराव (1740-1760) यांनी नवीन मंदिर बांधले असे मानले जाते. त्र्यंबकेश्वर मंदिर हे धार्मिक स्थळ  बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे.
  • श्री सप्तशृंगी गड वणी: श्री सप्तशृंगी गड नाशिक पासून 60 किलोमीटर अंतरावर कळवण तहसील मध्ये स्थित आहे. हे मंदिर समुद्रसपाटीपासून 4659 फूट उंचीवर, सात शिखरांनी वेढलेल्या एका डोंगरावर आहे. महाराष्ट्रातील साडेतीन शक्तीपीठांपैकी हे अर्ध (अर्धे) शक्तीपीठ मानले जाते. देवीची मूर्ती सुमारे आठ फूट उंच आहे, जी नैसर्गिक खडकात निवांत कोरलेली आहे. तिला प्रत्येक बाजूला नऊ असे अठरा हात आहेत, प्रत्येक हातात वेगवेगळी हत्यारे पकडली आहेत.
  • मंगी तुंगी मंदिर आणि हिल स्टेशन: मंगी तुंगी मंदिर सटाणा तालुक्यात स्थित असून नाशिकपासून 125 किलोमीटर अंतरावर आहे. मंगी हे पश्चिम शिखर आहे जे 4,343 फूट उंच आहे आणि तुंगी हे पूर्व शिखर आहे जे समुद्र सपाटीपासून 4,366 फूट उंच आहे. हे पवित्र स्थळ भगवान राम आणि सीता, भगवान कृष्ण आणि त्यांचा मोठा भाऊ बलराम यांचे आहे. 
     

रेल्वेने, विमानाने आणि रस्त्याने (ट्रेन, विमान, बस) तसेच ठराविक वेळेत पर्यटन स्थळावर कसे पोहोचावे :

नाशिकला रस्ते, रेल्वे आणि हवाई मार्गाने जाता येते.
रस्त्याने: नाशिकला रस्त्यांचे चांगले जाळे आहे, ते मुंबईपासून 167 किमी (4 तास) मुंबई आग्रा राष्ट्रीय महामार्गावर, पुण्यापासून 212 किमी (5 तास 20 मिनिटे) दूर आहे.
हवाई मार्गाने: सर्वात जवळचे विमानतळ ओझर विमानतळ आहे आणि हे नाशिकपासून 15 किमी दूर आहे, छत्रपती शिवाजी महाराज विमानतळ मुंबई, 166 किमी (4 तास)
रेल्वे स्टेशन: सर्वात जवळचे रेल्वे स्टेशन नाशिक रस्त्यावर 8.4 किमी (20 मि) अंतरावर आहे.
 

खाद्य वैशिष्ट्य आणि हॉटेल्स :

नाशिक महाराष्ट्रीयन पदार्थांसाठी प्रसिद्ध आहे. त्यासोबतच मिसळ पाव आणि वडा पाव सारखे स्ट्रीट फूड हे खास पदार्थ आहेत. नाशिक हे चिवड्यासाठी प्रसिद्ध आहे. सणासुदीच्या काळात पुरण पोळी आणि श्रीखंड पुरी सारख्या डिशेस विशेष पदार्थ मानल्या जातात.

जवळच्या निवास सुविधा आणि हॉटेल/ हॉस्पिटल/ पोस्ट ऑफिस/पोलीस स्टेशन :

नाशिकमध्ये विविध हॉटेल्स आणि रिसॉर्ट्स उपलब्ध आहेत.
नाशिक शहरात असंख्य रुग्णालये आहेत.
जनरल पोस्ट ऑफिस 1.4 किमी अंतरावर आहे.
जवळचे पोलीस स्टेशन 280 मीटर वर आहे.

जवळचे एमटीडीसी रिझॉर्ट :

MTDC रिसॉर्ट्स नाशिकमध्ये उपलब्ध आहेत.

स्थळास भेटीचे नियम आणि वेळ, भेटण्यासाठीचा सर्वोत्तम महिना :

नाशिकला वर्षभरात कधीही जाता येते. जून ते सप्टेंबर दरम्यान पावसाळ्यात सभोवतालची ठिकाणे उत्तम प्रकारे अनुभवता येतात. हिवाळा हा नाशिकला भेट देण्यासाठी उत्तम सीझन आहे. भेट देण्यासाठी सर्वोत्तम महिने ऑक्टोबर ते मार्च आहेत.

या ठिकाणी बोलल्या जाणाऱ्या भाषा :

इंग्रजी, हिंदी, मराठी


Tour Package

Hotel Image
Blue Diamond Short Break Bustling Metropolis

2N 1Day

Book by:

MTDC Blue Diamond

Where to Stay

Responsive Image
PILGRIM'S SHIRDI (NEXT TO THE TEMPLE)

The MTDC resort is located right next to the Sai Baba temple. It offers 53 AC and non AC 2, 3 and 4 bedded rooms with TV to tourists. Their multi cuisine restaurant serves vegetarian meals. The resort is recommended for pilgrims, budget and senior citizen travellers looking for no frills accommodation close to the Sai Baba Temple.

Visit Us

Tourist Guides

No info available