• Screen Reader Access
  • A-AA+
  • NotificationWeb

    Title should not be more than 100 characters.


    0

Asset Publisher

श्री बालाजी मंदिर

श्री बालाजी मंदिर पुणे केतकावळे, नारायणपूर जवळ आहे. हे पुण्यापासून सुमारे ४५ किलोमीटर अंतरावर आहे. मंदिराच्या जवळ जाताना रस्ता हिरव्यागार शेतातून, छोट्या ओढ्यांमधून आणि अनेक लहान मोठ्या धबधब्यांमधून जातो. तर, मंदिराकडे जाण्याचा मार्ग देखील जतन करण्यायोग्य स्मृती आहे.
जिल्हा/विभाग  
 
पुणे जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत.

ऐतिहासिक माहिती    
मंदिर पुणे हे तिरुमला, तिरुपतीच्या प्रसिद्ध बालाजी मंदिराची जवळची प्रतिकृती आहे. त्यामुळे लोक त्याला प्रति बालाजी मंदिर आणि मिनी बालाजी मंदिर असेही म्हणतात.
हे शांततापूर्ण वातावरणात, हिरव्यागार निसर्गात बांधले गेले आहे. पुण्यातील या बालाजी मंदिरातील सर्व पूजा आणि सेवा तिरुपती बालाजी मंदिरातील पुजारी करतात. तिरुपती येथील बालाजी मंदिरात वाटल्याप्रमाणे भक्तांना प्रसाद म्हणून लाडू मिळतात.
नारायणपूर पुण्यातील प्रति बालाजी मंदिर १० एकर जागेवर बांधले गेले आहे आणि सह्याद्रीच्या डोंगरांनी वेढलेले आहे. दगडाने सुंदर रचलेले एक विशाल प्रवेशद्वार भक्त आणि पाहुण्यांचे मंदिरात स्वागत करते. मुख्य मंदिराच्या वरच्या पृष्ठभागावर तिरुमला डोंगरातील मूळ मंदिराशी विलक्षण साम्य असलेल्या प्रतिमा रंगवल्या आहेत. देखभाल आणि स्वच्छतेसाठी मंदिर प्रसिद्ध आहे. तेथे एक दानपेटी (हुंडी) देखील आहे जिथे लोक मंदिराच्या देखभालीसाठी पैसे टाकू शकतात. यात्रेकरूंना मंदिराच्या आवारात अनवाणी असणे आवश्यक आहे आणि छायाचित्रण आणि व्हिडिओग्राफीवर कडक बंदी आहे. वाहन पार्किंग विनामूल्य आहे आणि मंदिराच्या आवारात आपले सामान किंवा पिशव्या ठेवण्याची तरतूद आहे. जेवणाचे हॉल मागील बाजूस सुमारे २०० मीटर अंतरावर आहे. लोक मनापासून दक्षिण भारतीय जेवणाचा आनंद घेऊ शकतात. मंदिर हे दगडी आणि लाकडी कोरीवकाम असलेल्या बांधकामाचा उत्कृष्ट नमुना आहे. जरी ती प्रतिकृती असली तरी तीचे तिरुमलामधील मूळ रचनेशी एक विलक्षण साम्य आहे. 

भौगोलिक माहिती    
बालाजी मंदिर पुणे-बंगलोर महामार्गापासून दूर नारायणपूर जवळ आहे. हे पुणे रेल्वे स्टेशन आणि बस स्टॉप पासून सुमारे ४५ किमी अंतरावर आहे. विमानतळापासून हे मिनी बालाजी मंदिर ५५ किमी अंतरावर आहे.

हवामान    
या भागात वर्षभर उष्ण आणि काही अंशी शुष्क (कोरडे) हवामान असते आणि सरासरी तापमान १९-३३ अंश सेल्सिअस असते.
एप्रिल आणि मे हे पुण्यातील सर्वात उष्ण महिने असतात तेव्हा तापमान ४२ अंश सेल्सिअस पर्यंत पोहोचते.
हिवाळा अत्यंत तीव्र असतो आणि रात्री तापमान १० अंश सेल्सिअस इतके खाली जाऊ शकते, परंतु दिवसाचे सरासरी तापमान सुमारे २६ अंश सेल्सिअस असते.
पुणे विभागात सरासरी वार्षिक पाऊस सुमारे ७६३ मिमी इतका असतो.

करण्यासारख्या गोष्टी      
पुण्यातील प्रति बालाजी मंदिर तिरुपती बालाजी मंदिरात केल्याप्रमाणे सर्व पूजा आणि सेवा करतात. येथे, आपण सुप्रभातम विधी आणि दररोजच्या मूर्ती पूजेचे साक्षीदार होऊ शकता. शुद्धी आणि एकांतसेवा विधी देखील दररोज आयोजित केले जातात.
प्रत्येक शुक्रवारी मंदिरात अभिषेक आणि उंजाल-सेवा चालते.
बालाजी मंदिरात राम नवमी, विजया दशमी आणि दीपावली सारखे सण साजरे केले जातात. वैकुंठ एकादशी, कानू पोंगल आणि गुढीपाडवा देखील येथे साजरा केला जातो. तमिळ नवीन वर्षाचे दिवशी आशीर्वाद घेण्यासाठी लोक येथे येतात. त्या दिवशी मंदिराला फुले आणि रंगीबेरंगी दिव्यांनी सजवले जाते.
येथे तुम्ही अन्नदान, मिठाई आणि पोंगल खरेदी करून देवाला अर्पण करू शकता. मंदिराच्या दर्शनादरम्यान तुम्ही महाप्रसादाचा आनंद घेऊ शकता. 

जवळची पर्यटनस्थळे     
•    भुलेश्वर मंदिर (४५.६ किमी)
•    बाणेश्वर मंदिर (११.१ किमी)
•    बाणेश्वर धबधबा (१२.३ किमी)
•    एक मुखी दत्त मंदिर (३५ किमी)
•    सिंहगड किल्ला (३३.७ किमी)

रेल्वेने, विमानाने आणि रस्त्याने (ट्रेन, विमान, बस) तसेच ठराविक वेळेत पर्यटन स्थळावर कसे पोहोचावे     
•    हवाई मार्गाने: पुणे एयर पोर्ट सर्वात जवळ आहे. (३३.७ किमी)
•    बसने: पुण्याहून बालाजी मंदिरासाठी भरपूर बसेस चालतात.  स्वारगेट बस स्टॉप वरून तुम्ही राज्य किंवा खाजगी बस घेऊ शकता.
•    कॅबद्वारे-पुण्यातील कार भाड्याने देणाऱ्या कंपन्यांकडून पूर्ण दिवसासाठी गाडी बुक करणे हा मंदिराला भेट देण्याचा अधिक सोयीस्कर मार्ग असेल. अश्या कार भाड्याने देणाऱ्या कंपन्या संपूर्ण शहरात उपलब्ध आहेत. मंदिरापर्यंत पोहचण्यासाठी तुम्हाला फक्त एक तास लागेल. तसेच, आपण जवळपासची सर्व ठिकाणे आरामात पाहू करू शकाल.

खाद्य वैशिष्ट्य आणि हॉटेल्स    
•    महाराष्ट्रीयन जेवण मसालेदार पदार्थांसाठी प्रसिद्ध आहे. गहू, तांदूळ, ज्वारी, फळे आणि भाज्या मुख्य आहारात प्रामुख्याने असतात. सर्व प्रमुख रेस्टॉरंट्स दोन्ही शाकाहारी आणि मांसाहारी अन्न-पदार्थ देतात. आणि जर एखाद्याला आंतरराष्ट्रीय खाद्यपदार्थांचा आस्वाद घ्यायला आवडत असेल, तर तेथे अनेक हॉटेल्स आहेत हवे ते पदार्थ देतात. 
•    इथे हॉटेल्स/रेस्टॉरंट विशेष दिवस आणि प्रसंगी संगीताचीही व्यवस्था करतात. जेइथल्या जेवणासोबतच, हॉटेल्सचे वातावरण देखील खूप चांगले आहे.
•    इथे हॉटेल्स/रेस्टॉरंट मध्ये स्वच्छता असते. मिसळ पाव, वडा पाव, पोहे आणि उपमा हे नाश्त्याचे उत्तम पर्याय म्हणून लोकप्रिय आहेत. थाली हे दुपारच्या जेवणासाठी संपूर्ण जेवण आहे. साधारणपणे थाळी म्हणजे भात, डाळ, पोळी (चपाती-रोटी), भाज्या, लोणचे, कोशिंबीर, दही असते. कोकम सरबत/सार आणि ताक हे उत्तम पेय आहे जे लोकांना जेवणानंतर पिणे पसंत आहे. 

जवळच्या निवास सुविधा आणि हॉटेल/ हॉस्पिटल/ पोस्ट ऑफिस/पोलीस स्टेशन    
मंदिराच्या परिसरात राजगड पोलीस स्टेशन, सिद्धी विनायक हॉस्पिटल आणि नरसापूर येथे निदान केंद्र आणि खेड, शिवापूर आणि कलदारी येथील पोस्ट ऑफिस आहेत.

जवळपासचे एमटीडीसी रिसॉर्ट    
१ तास ५१ मिनिटे (६७ किमी) मधील अंतर राष्ट्रीय महामार्ग ४८ (NH 48) पानशेत MTDC रिसॉर्ट ते प्रति बालाजी मंदिर, पुणे

पर्यटनासाठीचे नियम आणि वेळ, पर्यटनासाठी योग्य काळ      
•    बालाजी मंदिर आठवड्याचे सर्व दिवस सकाळी ५.०० ते रात्री ८.०० पर्यंत खुले आहे. आणि मंदिरात प्रवेश करण्यासाठी आणि प्रार्थना करण्यासाठी तुम्हाला कोणतेही शुल्क देण्याची आवश्यकता नाही.
•    मंदिर विधी सुप्रभात (सकाळी ५ वाजता) पासून सुरू होतात. त्यानंतर, सकाळची पूजा, दुपारची पूजा आणि संध्याकाळची पूजा सत्रे सकाळी ६.३०, १०.०० सकाळी सुरू होतात आणि संध्याकाळी ६.०० रात्री ८.०० पासून त्यानंतर शुद्धी आणि एकांतसेवा विधी सुरू होतात.
•    सकाळी ९.०० ते दुपारी ३.०० च्या दरम्यान महाप्रसादाचे कुपन मिळते. 
•    बालाजी मंदिरात शुक्रवारी विशेष अभिषेक (सकाळी ७.३० ते सकाळी ८.०० पर्यंत) आणि उंजल-सेवा (सायंकाळी ५.०० ते सायंकाळी ५.४५ पर्यंत) केले जाते.

या ठिकाणी बोलल्या जाणाऱ्या भाषा     
इंग्रजी, हिंदी, मराठी.